Legnickie Pole - Klasztor i kościół św. Jadwigi

Legnickie Pole na Dolnym Śląsku to miejsce bitwy, w której 9 maja 1241 r., po wcześniejszej klęsce rycerstwa małopolskiego pod Chmielnikiem, wojska księcia śląskiego Henryka II stanęły na drodze mongolskiej armii północnej. Pobożnego, wzmocniona przez joannitów, templariuszy i rycerzy krzyżowych. Armia śląska została przytłaczająco pokonana, książę Henryk II został pojmany, a następnie stracony, a duża część śląskiej szlachty wykrwawiła się wraz z nim na polu bitwy.

Następnie Mongołowie splądrowali cały obszar południowej Polski, tak że przez długi czas pozostawał on całkowicie opuszczony.

Według legendy w miejscu, gdzie matka księcia Henryka II, św. Jadwiga, i jego żona, księżna Anna, znaleźli martwe ciało Henryka, zbudowano kaplicę. Na początku XIV w. na miejscu kaplicy wzniesiono gotycki kamienny kościół pod wezwaniem Świętej Trójcy i Najświętszej Marii Panny.

Niedługo potem osiedlili się tu benedyktyni, podtrzymujący kult prawdziwych obrońców wiary chrześcijańskiej. Benedyktyni przybyli tu z czeskich Opatowic. Klasztor pozostawał w rękach zakonu benedyktynów do 1535 roku, kiedy to został skonfiskowany przez księcia Fryderyka II podczas reformacji religijnej. Podczas wojny trzydziestoletniej kościół został spalony, a opactwo splądrowane przez wojska szwedzkie.

W 1703 r. benedyktyni z klasztoru Břevnov-Broumov, kierowani przez opata Othmara Zinke, przy wsparciu cesarza Leopolda I Habsburga, odzyskali posiadłość.

Opat z Břevnova, Othmar Zinke, potrzebował zbudować tu dużą katolicką rezydencję, kolejną plebanię Břevnova, jako przeciwwagę dla protestanckich Lehnic.

W latach 1703-1708 zakon benedyktynów po raz pierwszy naprawił, rozbudował i wykorzystał stare sanktuarium po pożarze. Jest to jednonawowy budynek z transeptem, frontową wieżą i dużym południowym atrium z emporą na pierwszym piętrze. Później jednak zwrócił go protestantom i przygotował budowę nowego sanktuarium.

Opat Zinke zamówił plany nowego kościoła i klasztoru u architekta Kiliana Ignaza Dientzenhofera. Po długotrwałym sprzeciwie biskupa Franciszka Ludwika, palatyna Neuburga, opat Zinke położył kamień węgielny w dniu 15 czerwca 1719 r., ale pierwsze prace budowlane nowego klasztoru według planów Kiliana Ignaza Dientzenhofera mogły rozpocząć się dopiero po zakończeniu sporu w 1723 r. Ceremonii konsekracji dokonał Elias von Sommerfeld w dniu 7 października 1731 roku.

Nowy zespół klasztorny benedyktynek stał się jedną z najpiękniejszych budowli barokowych w Polsce.

W latach 1727-1731 wzniesiono późnobarokową budowlę kościoła św. Krzyża i św. Jadwigi. Kościół został konsekrowany w 1738 roku.

Po I wojnie śląskiej, którą Austria przegrała w 1742 r., tereny i klasztor przypadły Prusom, a tym samym jego administracja została oddzielona od klasztoru macierzystego w Broumovie.

Klasztor w Lehnickim Polu został sekularyzowany w 1810 roku.

Po sekularyzacji w 1810 r. klasztor został przebudowany w duchu pruskim na wojskową szkołę kadetów (utylitarne modyfikacje według planów K.F. Schinkla w latach 1836-1841), a później, po neobarokowej modyfikacji w latach 1894-1898, mieścił dom opieki. W czasie II wojny światowej mieścił się tu obóz więzienny, a od 1961 r. instytucja opieki społecznej.

Klasztor posiada symetryczny układ osiowy z kościołem na osi centralnej i budynkami klasztornymi po jego bokach.

Kościół jest trójnawową dwuwieżową bazyliką, z szeroką nawą na planie szerokości połączonych elips.

Nawa sklepiona jest czeskimi płycinami bez pasów sklepiennych. Niszowe kaplice boczne są płytkie, obramowane masywnymi półkolumnami z niszami między węższymi kolumnami, z posągami świętych.

Rzeźby na fasadzie zostały wykonane przez rzeźbiarza Karela Josefa Hiernle.

Centralny fresk sufitowy z motywami Znalezienia i Wzniesienia Krzyża Świętego przez św. Helenę (w środku) oraz epizodami ze Starego i Nowego Testamentu na obwodzie został namalowany przez monachijskiego malarza Cosmasa Damiana Asama, a stiukowa rama została wykonana przez jego brata Egida Quirina w 1733 roku.

Ołtarz główny Znalezienie ciała Henryka Pobożnego przez św. Jadwigę został namalowany przez flamandzkiego malarza Johana Franza de Backera w 1730 roku.

Obrazy na czterech ołtarzach bocznych namalował Václav Vavřinec Reiner; na kolumnach po bokach ołtarzy stoją 4 x 4 posągi świętych męczenników, patriarchów i apostołów; spośród nich posągi św. Benedykta, św. Wojciecha i Marii Panny wyrzeźbił Jan Putzengruber, pozostałe dekoracje rzeźbiarskie na ołtarzach bocznych są autorstwa Karla Josefa Hiernle.

Organy wykonał śląski budowniczy organów Adam Horatio Casparini, dekorację rzeźbiarską prospektu organowego wykonał rzeźbiarz Karel Josef Hiernle.

Kościół został odrestaurowany w latach 1932-1935, a następnie poddany kolejnym renowacjom i naprawom w 1966 i 1972 roku. Ostatnie naprawy przeprowadzono w 1990 roku.

Chociaż klasztor został zamknięty, kościół był i nadal jest miejscem pielgrzymek, jednym z głównych na Śląsku, a św. Jadwiga jest jego główną patronką.

Od 1961 r. w dawnym kompleksie klasztornym mieści się Dom Pomocy Społecznej.