Dientzenhofer Johann
Syn Georga Dientzenhofera, rolnika z gospodarstwa Gugghof koło St. Był najmłodszym z braci Dientzenhoferów, architektem i budowniczym, wraz z bratem Georgiem i Leonhardem twórcą barokowego wyglądu Bambergu i wielu innych budowli sakralnych i profanum kapituły bamberskiej, nadwornym architektem księcia-biskupa Bambergu Lothara Franza von Schönborn, mężem Marii Eleonory i ojcem jedenaściorga dzieci. Spośród nich najbardziej aktywni w budownictwie byli jego synowie Justus Heinrich (1702-1744) i Gottfried, którzy pracowali jako inspektorzy budowlani w Sulzbach.
Johann Dientzenhofer urodził się w 1663 roku jako ósme i najmłodsze dziecko z małżeństwa Georga Dientzenhofera i Barbary Thanner w gospodarstwie Gugghof koło wsi St. Margarethen w parafii Flintsbach am Inn koło Brannenburga w Górnej Bawarii i najmłodszy z braci Dietzenhoferów. Został ochrzczony w kościele we Flintsbach 25 maja 1663 roku. Podobnie jak pozostałe rodzeństwo uczęszczał do szkoły we Flintsbach.
Prawdopodobnie w okresie po śmierci ojca Georga 20 lutego 1673 roku Johann podążył za swoim starszym rodzeństwem, które już wcześniej opuściło rodzinne gospodarstwo w poszukiwaniu wykształcenia i pracy. Rodzeństwo Dientzenhoferów stopniowo przedostawało się do metropolii praskiej, która wraz z nadejściem rekatolicyzacji po bitwie pod Białą Górą w 1620 roku przeżywała barokową gorączkę budowlaną. Pragę można określić jako pierwszy ważny punkt zwrotny w życiu braci Dientzenhoferów.
W 1677 roku pierwszy z braci Dientzenhoferów, najstarszy Georg, jest odnotowany na piśmie w Pradze.
Johann jest po raz pierwszy wspomniany w Pradze w 1678 roku w wieku 15 lat w związku ze ślubem swojej siostry Anny, która wyszła w Pradze za Wolfganga Leuthnera, który jak można przypuszczać był krewnym wybitnego praskiego budowniczego i architekta Abrahama Leuthnera. Na ślubie obecne jest całe rodzeństwo Dientzenhoferów.
Obie rodziny Leuthnerów i Dientzenhoferów były później ściśle powiązane. Więzi rodzinne były niewątpliwie ważne także dla późniejszego zaangażowania Georga, Christophera, Leonharda i Johanna w firmie budowlanej Abrahama Leuthnera.
W kolejnych latach Johann uczył się zawodu murarza u Abrahama Leuthnera.
W 1683 roku Johann jest wymieniony jako świadek na ślubie w kościele św. Tomasza na praskim Małym Mieście, a w 1685 roku jest wymieniony w rejestrze kościoła Najświętszej Marii Panny pod Łańcuchem na praskim Małym Mieście. W tym samym roku wymieniony jest jako czeladnik Abrahama Leuthnera. W Pradze Johann poślubia Marię Eleonorę.
W 1695 roku brat Johanna, Leonhard, wstępuje na służbę książęcego rodu Schönbornów w Bambergu jako nadworny architekt i od tego momentu ma możliwość zasadniczego kształtowania barokowego wyglądu Bambergu.
Do projektów Leonharda w Bambergu należy przede wszystkim przebudowa klasztoru benedyktynów na górze Michelsberg na jednolicie uregulowaną budowlę barokową, budowa nowej rezydencji biskupa oraz barokowa przebudowa kościoła i klasztoru karmelitów.
Johann zostaje zaproszony przez Leonharda do Bambergu, gdzie już w 1692 roku pracuje jako majster przy przebudowie klasztoru karmelitów w Bambergu.
Johann pracuje również jako majster w Michelsbergu w Bambergu, gdzie jest wymieniony w 1698 roku.
W 1698 roku Leonhard otrzymuje propozycję objęcia stanowiska budowniczego elektorskiego w Moguncji. Leonhard poleca w zamian swojego brata Johanna, co zostaje odrzucone.
W 1699 roku Johann zdaje egzamin mistrzowski w cechu murarskim w Bambergu i otrzymuje tam obywatelstwo.
Jesienią 1699 roku elektor Bambergu, Lothar Franz von Schönborn, wysyła Johanna Dientzenhofera do Rzymu w celu doskonalenia umiejętności architektonicznych. Johann pozostał w Rzymie do połowy XVII wieku, kiedy to wrócił do Bambergu.
4 września 1700 roku, po powrocie z podróży edukacyjnej do Włoch, Johann Dientzenhofer z polecenia Lothara Franza von Schönborna zostaje mianowany przez księcia-patryka Adalberta I von Schleifrasa z Fuldy (1650-1714) nadwornym architektem w Fuldzie, stolicy elektoratu Hesji.
18 marca 1704 roku Johann jako nadworny architekt w Fuldzie zawarł z księciem Adalbertem von Schleifras umowę na budowę kolegiaty św. Salwatora nad grobem św. Bonifacego w Fuldzie. Kościół ten, nazwany później katedrą w Fuldzie, jest pierwszym samodzielnym projektem Johanna. Kościół został zbudowany w latach 1704-1712.
W 1706 roku rozpoczęto pierwszy etap rozległej przebudowy zamku w Fuldzie według planów Johanna. Do 1711 roku, kiedy Johann opuszcza Fuldę, budowa zostaje ukończona bezpośrednio pod kierunkiem Johanna Dientzenhofera, a wszystkie skrzydła w kierunku miasta zostają ukończone. Zamek zostaje ukończony dopiero w 1721 roku.
W 1707 roku Johann Dientzenhofer buduje swój własny dom w Fuldzie przy Rittergasse 4. Według legendy dom ten został zbudowany z resztek kamieni z budowy katedry w Fuldzie.
Brat Johanna, Leonhard, ginie tragicznie 26 listopada 1707 roku w Bambergu.
Po śmierci Leonharda, Johann zwraca się do elektora Bambergu, Lothara Franza von Schönborna, pismem z 30 listopada 1707 roku, o zostanie następcą Leonharda, czyli nadwornym architektem w Bambergu. Decyzją elektora może on objąć urząd w 1708 roku, ale pod warunkiem, że katedra w Fuldzie zostanie ukończona do 1712 roku. W tym też roku zostaje ona rzeczywiście konsekrowana. Nominację ostatecznie potwierdza Lothar Franz von Schönborn w 1711 roku.
W latach 1707-1713 książęcy privy councillor Johann Ignaz Tobias Böttinger (1675-1730) zleca zaprojektowanie i wybudowanie według włoskich wzorów pałacu miejskiego przy Judenstrasse w Bambergu, zwanego Böttingerhaus. Johan zbudował dla tego budowniczego w latach 1716-1722 także drugi pałac miejski, zwany Palais (lub Villa) Concordia. W Bambergu przy Karolinen Straße 11 Johann wybudował w latach 1714-1716 dla barona Heinricha Karla von Bibra dom zwany Bibra Haus lub Bibra Palais.
W 1708 roku Johann wraz z rodziną przenosi się na stałe z Fuldy do Bambergu.
W 1709 roku Johann otrzymuje od Adalberta von Schleifras, księcia-patrona Fuldy, zlecenie na sporządzenie projektu budowy reprezentacyjnej rezydencji letniej na zamku Bieberstein koło Fuldy. Budynek zostaje w pełni ukończony dopiero w 1723 roku.
Po śmierci Leonharda, Johann podejmuje się również kontynuacji budowy dla klasztoru Banz koło Bambergu. W 1709 roku sporządza on plany nowego kościoła klasztornego. Kamień węgielny zostaje położony 10 maja 1710 r., surowa budowa zostaje ukończona w 1713 r. Po ukończeniu w 1718 r. kościół zostaje poświęcony 15 października 1719 r.
1 września 1711 roku Lothar Franz von Schönborn potwierdza nominację Johanna Dientzenhofera na nadwornego architekta kapituły w Bambergu. Tego samego dnia wspólnie podpisują umowę na projekt i budowę monumentalnego zamku Weissenstein w Pommersfelden. Tutaj Johann ma okazję zastosować na dużą skalę swój "monumentalny rzymski język formalny". W dniu 1 października 1711 r. następuje wmurowanie kamienia węgielnego, na którym sam budowniczy nie jest obecny, ponieważ jako arcykanclerz cesarstwa przewodniczy wyborowi Karola VI na cesarza rzymskiego. Fundamenty budynku centralnego powstają w 1713 r., a cała budowla zostaje ukończona w 1718 r. Zamek Weißenstein stanowi znaczący krok w rozwoju niemieckiej architektury pałacowej późnego baroku i jest jednocześnie najważniejszym dziełem Johanna Dientzenhofera.
W latach 1715-1718 Johann wybudował szpital w Kronach w Górnej Frankonii z kościołem szpitalnym św. Anny.
W latach 1720-1723 Johann zostaje mianowany inspektorem budowlanym przy budowie książęcej rezydencji biskupiej w Würzburgu, stolicy Dolnej Frankonii.
W 1726 roku Johann Gottfried, syn Johanna, zostaje zwolniony ze służby książęcej księcia Karola Teodora z Palatynatu-Sulzbach i uwięziony z powodu swoich machinacji z majątkiem księcia. Z 14 czerwca i 4 lipca 1726 roku udokumentowane są skromne listy do księcia Karola Teodora z prośbą o zwolnienie z aresztu
Johann Dientzenhofer umiera nagle 20 lipca 1726 roku w Bambergu w wieku 63 lat.
Jego żona Marie Eleonora przeżyła go o dziewięć lat (†16 lipca 1735). Z ich jedenaściorga dzieci dziewięcioro dożyło dorosłości.Johann został pochowany w rodzinnym grobowcu w miejskim kościele parafialnym St. Martin (Alt) przy Maximiliansplatz w Bambergu (kościół już nie istnieje).
Jego syn Justus Heinrich (1702-1751) kontynuuje działalność budowlaną i zostaje nadwornym architektem w Bambergu. Jego syn Johann Gottfried pracuje jako inspektor budowlany na dworze książęcym w Sulzbach, a kolejny syn wstępuje do zakonu benedyktynów.
Johann jest odpowiedzialny za dziesiątki projektów, takich jak zamek Herzogenaurach koło Erlangen, zamek Seehof koło Bambergu, zamek Höchstadt ad Aid, zamek Reichmannsdorf koło Bambergu, zamek Dankenfeld w Dolnej Frankonii, zamek Ullstadt, zamek Löwenstein w Kleinheubach, budynek ujeżdżalni obok Nowej Rezydencji w Bambergu, kamienice w Bambergu przy Karolinen Straße 11, Haus zum Tüthorn przy Karolinenstraße 6, Raulinohaus przy Grünner Markt 14, Rotenhan Palais przy Kapuzinerstraße, kościół w Burghaun, Litzendorf, ratusz w Bad Kissingen, budynek urzędu finansowego w Kronach, dziekanat w Neulobdeburgu, a także nietypowe budowle, jak np. barokowa brama między zamkiem miejskim a murami miejskimi w Fuldzie zwana Paulustor.
Johann Dientzenhofer jest obok swojego brata Krzysztofa najzdolniejszym architektem pierwszego pokolenia budowniczych w rodzinie Dientzenhoferów. Po swojej śmierci nie pozostawia dużej ilości gotówki, a raczej długi swoim budowniczym, które spadkobiercy muszą odzyskać, np. w przypadku klasztoru w Banz do 1748 roku.